Shloka 46
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
ब्रह्मचर्यं जपो मौनं निराहारत्वमेव च / इत्येतत्तपसो रूपं सुघोरं सुदुरा सदम्
Transliteration
brahmacaryaṃ japo maunaṃ nirāhāratvameva ca / ityetattapaso rūpaṃ sughoraṃ sudurā sadam
Translation
برہماچریہ، جپ، خاموشی اور بے خوراکی—یہی تپسیا کی صورت ہے؛ یہ ہمیشہ نہایت سخت اور دشوار ہے۔
Word by Word
ब्रह्मचर्यम्celibacy / brahmacarya
ब्रह्मचर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मचर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः ब्रह्म + चर्य (तत्पुरुष)
जपःmuttering/recitation
जपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
मौनम्silence
मौनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमौन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
निराहारत्वम्state of fasting / abstinence from food
निराहारत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिराहारत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः निर् + आहार + त्व (तत्पुरुष)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइत्यादि-परामर्शक अव्यय (quotative particle)
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
रूपम्form/nature
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
सुघोरम्very terrible/very severe
सुघोरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः सु + घोर (कर्मधारय/उपपद-विशेषण)
सुदुराvery difficult (to practice)
सुदुरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुदुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः सु + दुर (कर्मधारय); (पाठे ‘सुदुरम्’ अपेक्षितं—रूपस्य विशेषणम्)
सदम्always/constantly
सदम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)