Shloka 41
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
पूर्वैः पूर्वगतत्वाच्च शिष्टाचारः स सात्वतः / दानं सत्यं तपो ज्ञानं विद्येज्या व्रजनं दया
Transliteration
pūrvaiḥ pūrvagatatvācca śiṣṭācāraḥ sa sātvataḥ / dānaṃ satyaṃ tapo jñānaṃ vidyejyā vrajanaṃ dayā
Translation
پہلے بزرگوں کے قدیم طریقِ عمل سے قائم یہ ساتوِک شِشت آچار ہے—دان، سچ، تپسیا، گیان، ودیا، اِجیا (پوجا)، تیرتھ گمن اور دَیا۔
Word by Word
पूर्वैःby the former ones/ancients
पूर्वैः:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; instrumental plural
पूर्वगतत्वात्because of having been followed by the ancients
पूर्वगतत्वात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootपूर्व-गत-त्व (प्रातिपदिक; पूर्व + गत (कृदन्त) + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative singular; कारणार्थे
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
शिष्टाचारःthe conduct of the cultured (good custom)
शिष्टाचारः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिष्ट-आचार (प्रातिपदिक; शिष्ट + आचार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; nominative singular
सःthat/he (it)
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun nominative singular
सात्वतःsātvata (pure/virtuous)
सात्वतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसात्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; विशेषण (predicate adjective)
दानम्gift, charity
दानम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular (enumeration)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
तपःausterity
तपः:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
विद्याlearning, sacred knowledge
विद्या:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
इज्याworship, sacrifice
इज्या:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootइज्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
व्रजनम्going/observance (proper conduct)
व्रजनम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootव्रजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
दयाcompassion
दया:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular