Shloka 39
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
मन्वादयश्च ये ऽशिष्टा ये मया प्रागुदीरिताः / तैः शिष्टैश्चरितो धर्मः सम्यगेव युगे युगे
Transliteration
manvādayaśca ye 'śiṣṭā ye mayā prāgudīritāḥ / taiḥ śiṣṭaiścarito dharmaḥ samyageva yuge yuge
Translation
منو وغیرہ جو شِشت ہیں، جن کا میں نے پہلے ذکر کیا—ان شِشتوں کے برتے ہوئے دھرم ہی ہر یُگ میں درست طور پر قائم رہتا ہے۔
Word by Word
मन्वादयःManu and others
मन्वादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (मनुः आदिः येषाम्)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अशिष्टाःnot learned/uncultured
अशिष्टाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + शिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नञ्-समासपूर्वक-विशेषण (not śiṣṭa)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मयाby me
मया:
Kartr̥-karaṇa (कर्ता-करण/agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
प्राक्formerly; earlier
प्राक्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootप्राक् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time: formerly)
उदीरिताःmentioned; declared
उदीरिताः:
Predicate (विशेषण/समनाधिकरण)
TypeVerb
Rootउद् + ईर् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भावः (those who were mentioned)
तैःby them
तैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शिष्टैःby the śiṣṭas
शिष्टैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तैः इत्यनेन सह समनाधिकरण (by those śiṣṭas)
चरितःpractised; observed
चरितः:
Predicate adjective (विशेषण)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धर्मः इत्यस्य विशेषणम्
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: properly)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
युगेin (each) age
युगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्त्या वितरणार्थः
युगेin (every) age
युगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (yuge yuge = in every age)