Shloka 34
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
स्मार्त्तो वर्णाश्रमाचारैर्यमैः सनियमैः स्मृतः / पूर्वेभ्यो वेदयित्वेह श्रौतं सप्तर्ष यो ऽब्रुवन्
Transliteration
smārtto varṇāśramācārairyamaiḥ saniyamaiḥ smṛtaḥ / pūrvebhyo vedayitveha śrautaṃ saptarṣa yo 'bruvan
Translation
سمارت دھرم کو ورن آشرم کے آچار، یم اور نیَم کے طور پر سمِرتی میں یاد کیا گیا ہے۔ اور شرَوت دھرم کو یہاں پیش روؤں کو آگاہ کر کے سپت رشیوں نے بیان کیا۔
Word by Word
स्मार्त्तःthe smārta (dharma)
स्मार्त्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मार्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वर्णाश्रमाचारैःby the practices of varṇa and āśrama
वर्णाश्रमाचारैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवर्ण + आश्रम + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः (वर्णाश्रमयोः आचाराः)
यमैःby restraints (yamas)
यमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
स-नियमैःwith observances (niyamas)
स-नियमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/पूर्वपद) + नियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सहार्थक-समास (सह नियमैः = with observances)
स्मृतःis remembered/defined
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त) प्रयुक्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि भावः (is remembered/considered)
पूर्वेभ्यःto the former ones (ancients)
पूर्वेभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative) अथवा पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; अत्र दत्ते (to the ancients)
वेदयित्वाhaving informed
वेदयित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) + णिच् + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); णिजन्त (causative): ‘having informed’
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: here)
श्रौतंthe śrauta (dharma/rite)
श्रौतं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रौत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समास (सप्त ऋषयः)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
अब्रुवन्said
अब्रुवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद