Shloka 59
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
ऊनषोडशवर्षाश्च प्रजा यन्ते युगक्षये / शुक्लदन्ता जिताक्षाश्च मुण्डाः काषायवाससः
Transliteration
ūnaṣoḍaśavarṣāśca prajā yante yugakṣaye / śukladantā jitākṣāśca muṇḍāḥ kāṣāyavāsasaḥ
Translation
یُگ کے خاتمے پر رعایا سولہ برس سے کم عمر کی ہوگی؛ سفید دانتوں والی، حواس کو قابو میں رکھنے والی، سر منڈھی ہوئی اور کاسائی/زعفرانی لباس پہننے والی ہوگی۔
Word by Word
ऊनषोडशवर्षाःunder sixteen years (of age)
ऊनषोडशवर्षाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootऊन-षोडश-वर्ष (प्रातिपदिक; ऊन + षोडश + वर्ष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘षोडशवर्षात् ऊनाः’ = under sixteen years
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/ conjunction
प्रजाःpeople, subjects
प्रजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
यान्तेgo, proceed
यान्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
युगक्षयेat the end of the age
युगक्षये:
Adhikarana (अधिकरण/Location-Time)
TypeNoun
Rootयुग-क्षय (प्रातिपदिक; युग + क्षय)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण
शुक्लदन्ताःwhite-toothed
शुक्लदन्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootशुक्ल-दन्त (प्रातिपदिक; शुक्ल + दन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
जिताक्षाःsense-controlled
जिताक्षाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootजित-अक्ष (प्रातिपदिक; जित (कृदन्त) + अक्ष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘जितानि अक्षाणि (इन्द्रियाणि) येषाम्’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/ conjunction
मुण्डाःshaven-headed
मुण्डाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
काषायवाससःwearing ochre garments
काषायवाससः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootकाषाय-वासस् (प्रातिपदिक; काषाय + वासस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘काषायं वासः येषाम्’