Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

आयुर्मेधा बलं रूपं कुलं चैव प्रणश्यति / शूद्राश्च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश्च ब्राह्मणाः

āyurmedhā balaṃ rūpaṃ kulaṃ caiva praṇaśyati / śūdrāśca brāhmaṇācārāḥ śūdrācārāśca brāhmaṇāḥ

عمر، ذہانت، قوت، حسن اور خاندان—سب برباد ہو جاتے ہیں؛ شودر برہمنوں کے آچار اختیار کرتے ہیں اور برہمن شودروں کے آچار اپنانے لگتے ہیں۔

āyuḥlifespan
āyuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
medhāintelligence
medhā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmedhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
balamstrength
balam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
rūpambeauty, form
rūpam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
kulamfamily, lineage
kulam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
praṇaśyatiperishes, is destroyed
praṇaśyati:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootpra√naś (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
śūdrāḥŚūdras
śūdrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
brāhmaṇa-ācārāḥ(become) of Brahmin conduct
brāhmaṇa-ācārāḥ:
Karta (कर्ता/Subject, predicate/apposition)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + ācāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of Brahmins’ + ‘conduct’
śūdra-ācārāḥ(become) of Śūdra conduct
śūdra-ācārāḥ:
Karta (कर्ता/Subject, coordinated predicate)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक) + ācāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of Śūdras’ + ‘conduct’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
brāhmaṇāḥBrahmins
brāhmaṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)