Shloka 35
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
गर्भस्थो म्रियते कश्चिद्यौव नस्थस्तथापरः / स्थविराः के ऽपि कौमारे म्रियन्ते वै कलौ प्रजाः
Transliteration
garbhastho mriyate kaścidyauva nasthastathāparaḥ / sthavirāḥ ke 'pi kaumāre mriyante vai kalau prajāḥ
Translation
کوئی رحمِ مادر ہی میں مر جاتا ہے، کوئی جوانی میں؛ اور کچھ بوڑھے ہو کر بھی بچپن ہی میں—کلی یگ میں رعایا یوں ہی مرتی ہے۔
Word by Word
गर्भस्थःone in the womb (foetus)
गर्भस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (गर्भे स्थितः)
म्रियतेdies
म्रियते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Present 3rd sg (middle)
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Indefinite pronoun, Nominative singular
यौवनस्थःone in youth
यौवनस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयौवन + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (यौवने स्थितः)
तथाlikewise/so
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक क्रियाविशेषण; adverb
अपरःanother
अपरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (used pronominally)
स्थविराःold people
स्थविराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
केsome (who)
के:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Interrogative/indefinite 'some', Nominative plural
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक निपात; particle
कौमारेin childhood
कौमारे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकौमार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; Locative singular
म्रियन्तेdie
म्रियन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; Present 3rd pl (middle)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात; emphatic particle
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; Locative singular
प्रजाःpeople/subjects
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural