Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

संहिता ऋग्यजुःसाम्नां संपठ्यन्ते महर्षिभिः / सामान्या वैकृताश्चैव दृष्टिभिन्ने क्वचित्क्वचित्

saṃhitā ṛgyajuḥsāmnāṃ saṃpaṭhyante maharṣibhiḥ / sāmānyā vaikṛtāścaiva dṛṣṭibhinne kvacitkvacit

رِگ، یجُر اور سام کی سنہتائیں مہارشیوں کے ذریعے اکٹھا پڑھی جاتی ہیں؛ کہیں کہیں نظر کے اختلاف سے وہ عام اور مُحرَّف صورتوں میں بھی دکھائی دیتی ہیں۔

saṃhitāḥcollections (saṃhitās)
saṃhitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
ṛk-yajuḥ-sāmnāmof the Ṛg, Yajus and Sāman (Vedas)
ṛk-yajuḥ-sāmnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootṛc + yajus + sāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter; as Veda-names), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); द्वन्द्व-समास (copulative)
saṃpaṭhyanteare recited/are studied together
saṃpaṭhyante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + paṭh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद (Ātmanepada)
maharṣibhiḥby great sages
maharṣibhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
sāmānyāḥcommon/standard
sāmānyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsāmānya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (adjective) qualifying saṃhitāḥ
vaikṛtāḥmodified/variant
vaikṛtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaikṛta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (adjective) qualifying saṃhitāḥ
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
evaindeed/just
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
dṛṣṭi-bhinnein (two) differing viewpoints
dṛṣṭi-bhinne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdṛṣṭi + bhinna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), द्विवचन (Dual); तत्पुरुष-समास (determinative): dṛṣṭyā bhinne (in differing viewpoints)
kvacitsomewhere/sometimes
kvacit:
Deśa/Kāla-adhikaraṇa (देश/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb of place/time)
kvacitelsewhere/at other times
kvacit:
Deśa/Kāla-adhikaraṇa (देश/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb of place/time); पुनरुक्ति (repetition for distributive sense)