Shloka 104
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
उत्पन्नाः कलिशिष्टासु प्रजाः कार्तयुगास्तदा / तिष्ठन्ति चेह ये सिद्धा अदृष्टा विचरन्ति च
Transliteration
utpannāḥ kaliśiṣṭāsu prajāḥ kārtayugāstadā / tiṣṭhanti ceha ye siddhā adṛṣṭā vicaranti ca
Translation
تب کَلی کے باقیات میں پیدا ہونے والی رعایا کِرتَ یُگ جیسی ہو گئی۔ اور جو سِدّھ ہیں وہ یہاں ٹھہرتے بھی ہیں اور نظر نہ آتے ہوئے گردش بھی کرتے ہیں۔
Word by Word
उत्पन्नाःarisen/produced
उत्पन्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्पन्न (उत्+पद्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषण
कलिशिष्टासुamong those left by Kali
कलिशिष्टासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकलिशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कलिना शिष्टाः/शिष्टेषु)
प्रजाःcreatures/subjects
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
कृतयुगाः(having) Kṛta-yuga (nature)
कृतयुगाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृतयुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (कृतस्य युगः)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तिष्ठन्तिremain/stand
तिष्ठन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
सिद्धाःSiddhas/perfected ones
सिद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (सिध्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सिद्ध-गण (as class of beings)
अदृष्टाःunseen/invisible
अदृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअदृष्ट (दृश्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नञ्-समास/उपसर्ग (a-), विशेषण
विचरन्तिwander about
विचरन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग वि-
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)