Shloka 34
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
तस्मान्न निश्चयाद्वक्तुं धर्मः शक्यस्तु केनचित् / देवानृषीनुपादाय स्वायंभुवमृते मनुम्
Transliteration
tasmānna niścayādvaktuṃ dharmaḥ śakyastu kenacit / devānṛṣīnupādāya svāyaṃbhuvamṛte manum
Translation
لہٰذا دیوتاؤں اور رِشیوں کا سہارا لیے بغیر—سوائے سوایمبھُو منو کے—کوئی بھی دھرم کو یقین کے ساتھ بیان نہیں کر سکتا۔
Word by Word
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-शब्दः; हेत्वर्थे अव्ययप्रयोगः (therefore)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
niścayātfrom certainty/definitively
niścayāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootniścaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
vaktumto speak
vaktum:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive purpose)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
dharmaḥdharma
dharmaḥ:
Karma (कर्म; of vaktum, object in sense)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śakyaḥpossible
śakyaḥ:
Kriya (क्रिया; विधेय/predicate)
TypeAdjective
Rootśakya (कृदन्त, √śak शक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) = 'possible/able to be'
tuhowever
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात
kenacitby anyone
kenacit:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अनिश्चित-प्रयोग (indefinite: by someone/anyone)
devānthe gods
devān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ṛṣīnthe sages
ṛṣīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
upādāyahaving taken into account
upādāya:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√dā (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund) = 'having taken/considering'
svāyaṃbhuvamSvāyaṃbhuva
svāyaṃbhuvam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvāyaṃbhuva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मनुं विशेषयति
ṛteexcept
ṛte:
Sambandha (सम्बन्ध/exception marker)
TypeIndeclinable
Rootṛte (अव्यय)
Formअव्यय; वर्जनार्थक-उपपद (except/without), सामान्यतः पञ्चमी-संबन्धी
manumManu
manum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन