Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga

तदा विवादः सुमहानिन्द्रस्यासीन्महर्षिभिः / जङ्गमस्थावरैः कैर्हि यष्टव्यमिति चोच्यते

tadā vivādaḥ sumahānindrasyāsīnmaharṣibhiḥ / jaṅgamasthāvaraiḥ kairhi yaṣṭavyamiti cocyate

تب مہارشیوں کے ساتھ اندَر کا بہت بڑا جھگڑا ہوا—کہ یَجْن میں جَنگم یا ستھاور میں سے کن کے ذریعے یَجَن کرنا چاہیے، یہی بات کہی جانے لگی۔

tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) of time
vivādaḥdispute
vivādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvivāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
su-mahānvery great
su-mahān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + mahant (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective qualifying vivādaḥ
indrasyaof Indra
indrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Singular (एकवचन)
āsītwas
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्, धातु)
FormLaṅ (लङ्) Imperfect/Past, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
maharṣibhiḥwith/by the great sages
maharṣibhiḥ:
Sahakāraka/Karaṇa (सह/करण)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन)
jaṅgama-sthāvaraiḥby/with moving and unmoving (beings)
jaṅgama-sthāvaraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjaṅgama + sthāvara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग) or Masculine usage; Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन); dvandva meaning 'moving and unmoving (beings)'
kaiḥby which? by whom?
kaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
FormInterrogative pronoun (प्रश्नवाचक सर्वनाम), Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphatic/causal
yaṣṭavyamis to be sacrificed/worshipped
yaṣṭavyam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yaj (यज्, धातु) + tavya (तव्यत्)
FormGerundive/Future passive participle (तव्यत्), Neuter (नपुंसकलिङ्ग) Nominative/Accusative Singular (प्रथमा/द्वितीया एकवचन); impersonal obligation
itithus
iti:
Vākyārtha-marker (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
ucyateis said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
FormLaṭ (लट्) Present, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद), Passive (कर्मणि)