Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Bhūtasarga-Prakaraṇa

Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat

यस्मिन्नण्ड इमे लोकाः सप्त वै संप्रतिष्ठिताः / पृथिवी सप्तभिर्द्वीपैः समुद्रैः सह सप्तभिः

yasminnaṇḍa ime lokāḥ sapta vai saṃpratiṣṭhitāḥ / pṛthivī saptabhirdvīpaiḥ samudraiḥ saha saptabhiḥ

جس برہمانڈ کے اَندے میں یہ ساتوں لوک مضبوطی سے قائم ہیں، اسی میں زمین سات دیپوں اور سات سمندروں سمیت قائم ہے۔

यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
अण्डेin the cosmic egg
अण्डे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
इमेthese
इमे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (demonstrative), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
लोकाःworlds
लोकाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/सर्वलिङ्ग (indeclinable-like numeral), लोकाः इत्यस्य विशेषणम्
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात/अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
संप्रतिष्ठिताःare established/placed
संप्रतिष्ठिताः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate to subject)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); लोकाः इत्यस्य विधेय-विशेषणम् (predicate)
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); द्वीपैः इत्यस्य विशेषणम्
द्वीपैःislands/continents
द्वीपैः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
समुद्रैःoceans
समुद्रैः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
सहकारक (Sahārtha/Comitative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), उपसर्गसदृश-सम्बन्धबोधक (comitative particle)
सप्तभिःseven (in number)
सप्तभिः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); समुद्रैः इत्यस्य विशेषणम्