Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Bhūtasarga-Prakaraṇa

Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat

करणैः सह पृच्छन्ते प्रत्याहारेस्त्यजन्ति च / भजन्ते च पुनर्देहांस्ते समाहारसंधिसु

karaṇaiḥ saha pṛcchante pratyāhārestyajanti ca / bhajante ca punardehāṃste samāhārasaṃdhisu

وہ حواس کے ساتھ سوال کرتے ہیں اور پرتیاہار میں ترک بھی کرتے ہیں؛ سماآہار کی گانٹھوں میں وہ بار بار نئے بدن اختیار کرتے ہیں۔

करणैःwith instruments/senses
करणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Instrumental, Plural)
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (indeclinable; 'with')
पृच्छन्तेthey ask
पृच्छन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present, Ātmanepada, 3rd person, Plural)
प्रत्याहारेin withdrawal (of senses)
प्रत्याहारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रत्याहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Locative, Singular); तत्पुरुषः: प्रति + आहार (withdrawal)
त्यजन्तिthey abandon
त्यजन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present, Parasmaipada, 3rd person, Plural)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
भजन्तेthey partake/associate
भजन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present, Ātmanepada, 3rd person, Plural)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: again)
देहान्bodies
देहान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural)
समाहारसन्धिषुin the junctions of aggregation/collective states
समाहारसन्धिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमाहार + सन्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Locative, Plural); तत्पुरुषः: समाहारस्य सन्धयः (junctions/points of aggregation)