Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

प्राप्नोत्यन्नं यथादत्तं जन्तुर्यत्रावतिष्ठते / यथा गोषु प्रनष्टामु वत्सो विन्दति मातरम्

prāpnotyannaṃ yathādattaṃ janturyatrāvatiṣṭhate / yathā goṣu pranaṣṭāmu vatso vindati mātaram

جیو جہاں جہاں ٹھہرتا ہے، وہاں اسے دیا ہوا اَنّ ویسا ہی پہنچ جاتا ہے؛ جیسے گایوں کے ریوڑ میں کھویا ہوا بچھڑا بھی اپنی ماں کو پا لیتا ہے۔

prāpnotiobtains/reaches
prāpnoti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
annamfood
annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
yathā-dattamas (it was) given
yathā-dattam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + datta (कृदन्त)
FormAvyayībhāva (अव्ययीभाव) used adverbially; sense: ‘as given’
jantuḥthe being/creature
jantuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjantu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
yatrawhere
yatra:
Desha-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), relative adverb (देशवाचक)
avatiṣṭhatestays/abides
avatiṣṭhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√sthā (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
yathājust as
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), comparative particle (उपमा/तुलना)
goṣuamong the cows
goṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन)
pranaṣṭālost
pranaṣṭā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-√naś (धातु)
FormPast participle (क्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); (पाठभेद/दोषसंभावना: ‘प्रनष्टाम्’ अपेक्षितम्)
vatṣaḥthe calf
vatṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vindatifinds
vindati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
mātaram(its) mother
mātaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)