Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

प्रतिपच्छुक्लपक्षस्य चन्द्रमाः सूर्य मण्डलात् / विमुच्यमानयोर्मध्ये तयोर्मण्डलयोस्तु वै

pratipacchuklapakṣasya candramāḥ sūrya maṇḍalāt / vimucyamānayormadhye tayormaṇḍalayostu vai

شُکل پکش کی پرتیپدا کو چاند سورج کے منڈل سے چھوٹنے لگتا ہے؛ اور جب دونوں منڈل جدا ہوتے جاتے ہیں تو ان کے منڈلوں کے درمیان کا فاصلہ ظاہر ہوتا ہے۔

pratipat-śukla-pakṣasyaof the first day of the bright fortnight
pratipat-śukla-pakṣasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpratipat (प्रातिपदिक) + śukla (प्रातिपदिक) + pakṣa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (nested: śukla-pakṣa ‘bright fortnight’ + pratipat ‘first lunar day’), Masculine, Genitive (6th), Singular
candramāḥthe moon
candramāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
sūrya-maṇḍalātfrom the sun’s orb
sūrya-maṇḍalāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa, Neuter, Ablative (5th), Singular
vimucyamānayoḥof the two being released
vimucyamānayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootvi-√muc (धातु)
FormPresent passive participle (शानच् in कर्मणि sense / ‘being released’), Genitive (6th), Dual; ‘of the two being released/separated’
madhyein the middle/between
madhye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
tayoḥof those two
tayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th), Dual
maṇḍalayoḥof the two orbs
maṇḍalayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th), Dual
tubut/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
vaiindeed
vai:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)