Shloka 21
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
अष्टकापतयः काव्याः पञ्चाब्दास्तान्निबोधत / तेषां संवत्सरो ह्यग्निः सूयस्तु परिवत्सरः
Transliteration
aṣṭakāpatayaḥ kāvyāḥ pañcābdāstānnibodhata / teṣāṃ saṃvatsaro hyagniḥ sūyastu parivatsaraḥ
Translation
کاویہ پِتَر ‘اَشْٹَکا پَتی’ ہیں؛ وہ پانچ ‘اَبد’ ہیں—یہ جان لو۔ ان میں ‘سَموَتْسَر’ آگنی ہے اور ‘پَریوَتْسَر’ سورج ہے۔
Word by Word
अष्टकापतयःlords of the Aṣṭakās
अष्टकापतयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअष्टका-पति (प्रातिपदिक); अष्टका + पति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (aṣṭkāyāḥ patayaḥ)
काव्याःKāvyas
काव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चाब्दाःfive-year (groups)
पञ्चाब्दाः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च-अब्द (प्रातिपदिक); पञ्च + अब्द
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समास (numerical compound)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
निबोधतunderstand; learn
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootनि-बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
संवत्सरःSaṃvatsara (year-name)
संवत्सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/अवधारण (indeed/for)
अग्निःAgni
अग्निः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सूयःSūya (name)
सूयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
परिवत्सरःParivatsara (year-name)
परिवत्सरः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootपरिवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन