Previous Verse

Shloka 66

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

एतत्सर्वं तदा तेन न विष्णुना प्रभविष्णुना / महादेवप्रसादेन ह्युक्तं ब्रह्म सनातनम् / एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम्

etatsarvaṃ tadā tena na viṣṇunā prabhaviṣṇunā / mahādevaprasādena hyuktaṃ brahma sanātanam / etadvaḥ sarvamākhyātaṃ mayā māheśvaraṃ balam

یہ سب اُس وقت قادرِ مطلق وشنو نے نہیں کہا تھا؛ مہادیو کے فضل سے سناتن برہمنے ہی یہ فرمایا۔ یہ سارا ماہیشور بل میں نے تمہیں بیان کر دیا۔

etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd; प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
sarvamall/entire
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd; प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying etat
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAdverb of time (काल-अव्यय)
tenaby him
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Instrumental (3rd; तृतीया), Singular (एकवचन)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
viṣṇunāby Viṣṇu
viṣṇunā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd; तृतीया), Singular (एकवचन)
prabhaviṣṇunāby the mighty/powerful (Viṣṇu)
prabhaviṣṇunā:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpra-bhaviṣṇu (प्रातिपदिक; from √bhū with -iṣṇu)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd; तृतीया), Singular (एकवचन); qualifying viṣṇunā
mahādeva-prasādenaby Mahādeva's grace
mahādeva-prasādena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmahādeva (प्रातिपदिक) + prasāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd; तृतीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: mahādevasya prasādaḥ
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis/causal nuance
uktamwas spoken
uktam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन)
brahmaBrahman / Brahmā
brahma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन)
sanātanameternal
sanātanam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन); qualifying brahma
etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd; द्वितीया), Singular (एकवचन)
vaḥto you / for you
vaḥ:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyuzmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormDative/Genitive (4th/6th; चतुर्थी/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd; द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying etat
ākhyātamhas been narrated
ākhyātam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + √khyā (ख्या) (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन)
mayāby me
mayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormInstrumental (3rd; तृतीया), Singular (एकवचन)
māheśvarambelonging to Maheśvara
māheśvaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmāheśvara (प्रातिपदिक; from maheśvara)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd; द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying balam
balampower/strength
balam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd; द्वितीया), Singular (एकवचन)