Shloka 47
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
नमोस्तु ते भस्मविभूषिताङ्ग नमो ऽस्तु ते कामशरीरनाशन / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवाससे
Transliteration
namostu te bhasmavibhūṣitāṅga namo 'stu te kāmaśarīranāśana / namo 'stu te deva hiraṇyaretase namo 'stu te deva hiraṇyavāsase
Translation
بھسم سے مزین اعضاء والے، تجھے نمسکار۔ کام کے جسم کو نَست کرنے والے، تجھے نمسکار۔ اے دیو، ہیرنْیَ ریتس (زرّیں وِیریہ) والے، تجھے نمسکار۔ اے دیو، ہیرنْیَ واسس والے، تجھے نمسکار۔
Word by Word
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
भस्मविभूषिताङ्गO you whose limbs are adorned with ash
भस्मविभूषिताङ्ग:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootभस्मन् + विभूषित + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः (भस्मना विभूषितानि अङ्गानि यस्य)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
कामशरीरनाशनO destroyer of Kāma's body
कामशरीरनाशन:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootकाम + शरीर + नाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कामस्य शरीरस्य नाशनम्/नाशकः)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
हिरण्यरेतसेto the one whose seed is golden
हिरण्यरेतसे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootहिरण्य + रेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिरण्यवत् रेतः यस्य)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
हिरण्यवाससेto the one clothed in gold
हिरण्यवाससे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootहिरण्य + वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिरण्यस्य वासः/वासः यस्य)