Shloka 89
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
शुक्रो देवस्तु विज्ञेयो भार्गवो ऽसुरयाजकः / बृहत्तेजाः स्मृतो देवो देवाचार्यो ऽगि रस्सुतः
Transliteration
śukro devastu vijñeyo bhārgavo 'surayājakaḥ / bṛhattejāḥ smṛto devo devācāryo 'gi rassutaḥ
Translation
شُکر کو دیوتا کے طور پر جاننا چاہیے—وہ بھارگو (بھृگو ونشی) ہے اور اسوروں کا یاجک ہے۔ اور ‘بृहَتّیجَس’ نامی دیو، انگِرا کا بیٹا، دیوتاؤں کا آچاریہ سمجھا گیا ہے۔
Word by Word
śukraḥŚukra (Venus)
śukraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन
devaḥgod
devaḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; apposition
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
vijñeyaḥis to be known/should be understood
vijñeyaḥ:
Kriyā (क्रिया; predicative)
TypeVerb
Rootvijñeya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √jñā + तव्य)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive; ‘to be known’); पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
bhārgavaḥBhārgava (descendant of Bhṛgu)
bhārgavaḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; वंश-नाम
asura-yājakaḥpriest of the Asuras
asura-yājakaḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक) + yājaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘priest of the Asuras’)
bṛhat-tejāḥof great brilliance
bṛhat-tejāḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeAdjective
Rootbṛhat (प्रातिपदिक) + tejas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘great in splendor’)
smṛtaḥis said/remembered
smṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया; passive predication)
TypeVerb
Rootsmṛta (कृदन्त; √smṛ + क्त)
FormPPP; पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—‘is said’
devaḥgod
devaḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; apposition
deva-ācāryaḥpreceptor of the gods
deva-ācāryaḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ācārya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘teacher of the gods’)
aṅgiras-sutaḥson of Aṅgiras
aṅgiras-sutaḥ:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootaṅgiras (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘son of Aṅgiras’)