Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 134
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
रेवतीष्वेव सप्तार्चिस्तथा सौरिः शनैश्चरः / सौम्यो बुधो धनिष्ठासु पञ्चार्चिरुदितो ग्रहः
Transliteration
revatīṣveva saptārcistathā sauriḥ śanaiścaraḥ / saumyo budho dhaniṣṭhāsu pañcārcirudito grahaḥ
Translation
ریوتی کے نکشتروں میں سات شعاعوں والا سَوری شَنَیشچر (زحل) پیدا ہوا؛ اور دھنشٹھا میں سَومیہ بُدھ پانچ شعاعوں والے سیّارے کے طور پر طلوع ہوا۔
Word by Word
रेवतीषुin (the) Revatīs
रेवतीषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरेवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; नक्षत्रनाम
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
सप्तार्चिःseven-rayed
सप्तार्चिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त + अर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: in that manner/likewise)
सौरिःSauri (Saturn)
सौरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; शनैश्चरस्य नाम
शनैश्चरःŚanaiścara (Saturn)
शनैश्चरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशनैः + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (one who moves slowly)
सौम्यःgentle/auspicious
सौम्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘बुधः’ विशेषणम्
बुधःBudha (Mercury)
बुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
धनिष्ठासुin (the) Dhaniṣṭhās
धनिष्ठासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधनिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; नक्षत्रनाम
पञ्चार्चिःfive-rayed
पञ्चार्चिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च + अर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः
उदितःrisen/manifested
उदितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्-√इ (धातु) → उदित (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (risen/appeared)
ग्रहःGraha (planetary deity)
ग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन