Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 13
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
वैद्युतेन समाविष्टो वार्ष्यो नाद्भिः प्रशाम्यति / मानवा नां च कुक्षिस्थो नाद्भिः शास्यति पावकः
Transliteration
vaidyutena samāviṣṭo vārṣyo nādbhiḥ praśāmyati / mānavā nāṃ ca kukṣistho nādbhiḥ śāsyati pāvakaḥ
Translation
جو آگ برقی تجلی سے معمور ہو کر بارش کی صورت میں ظاہر ہوتی ہے، وہ پانی سے نہیں بجھتی۔ اور انسانوں کے پیٹ میں قائم پاؤک بھی پانی سے قابو میں نہیں آتا۔
Word by Word
वैद्युतेनby/with lightning (power)
वैद्युतेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवैद्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
समाविष्टःentered, pervaded, possessed
समाविष्टः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootसम्-आ-विश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वार्ष्यःrain-born, of rain
वार्ष्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootवार्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
अद्भिःby waters
अद्भिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रशाम्यतिis quenched, subsides
प्रशाम्यति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-शम् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मानवानाम्of humans
मानवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
कुक्षिस्थःsituated in the belly
कुक्षिस्थः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootकुक्षि + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कुक्षौ स्थितः)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
अद्भिःby waters
अद्भिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शास्यतिwill be controlled/ruled (i.e., will not be checked)
शास्यति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पावकःfire
पावकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन