Previous Verse
Next Verse

Shloka 128

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

वर्षाणां च नदीनां च ये च तेषु वसंति वै / एतेष्वेव ग्रहाः सर्वे नक्षत्रेषु समुत्थिताः

varṣāṇāṃ ca nadīnāṃ ca ye ca teṣu vasaṃti vai / eteṣveva grahāḥ sarve nakṣatreṣu samutthitāḥ

برسوں، دریاؤں اور ان میں بسنے والوں کے ضمن میں—انہی نक्षتروں میں تمام سیارے نمودار ہوئے ہیں۔

varṣāṇāmof the regions (varṣas)
varṣāṇām:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction (समुच्चय)
nadīnāmof the rivers
nadīnām:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction (समुच्चय)
yewho/which (those)
ye:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun (यद्-प्रातिपदिक), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction (समुच्चय)
teṣuin them
teṣu:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormDemonstrative pronoun (तद्), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी) Plural (बहुवचन)
vasantidwell, reside
vasanti:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष) Plural (बहुवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya, emphatic particle (निपात)
eteṣuin these
eteṣu:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormDemonstrative pronoun (एतद्), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी) Plural (बहुवचन)
evaonly/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya, restrictive particle (निपात)
grahāḥplanets
grahāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन)
sarveall
sarve:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); adjective qualifying grahāḥ
nakṣatreṣuin the constellations
nakṣatreṣu:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootnakṣatra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी) Plural (बहुवचन)
samutthitāḥarisen, originated
samutthitāḥ:
Karta-dharma (कर्तृ-धर्म/predicative adjective)
TypeAdjective
Rootsam-ut-thā (धातु)
FormPast passive participle (क्त/कृत्), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); agrees with grahāḥ