Shloka 126
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
परस्परस्थिता ह्येते युज्यन्ते च परस्परम् / असंकरेण विज्ञेयस्तेषां योगस्तु वै बुधैः
Transliteration
parasparasthitā hyete yujyante ca parasparam / asaṃkareṇa vijñeyasteṣāṃ yogastu vai budhaiḥ
Translation
یہ سب ایک دوسرے میں قائم ہیں اور ایک دوسرے ہی سے جڑتے ہیں؛ ان کا یہ یُوگ بے آمیزش ہے—ایسا دانا لوگ جانتے ہیں۔
Word by Word
परस्परस्थिताःmutually positioned
परस्परस्थिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरस्पर + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (परस्परे स्थिताः = situated relative to each other)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle: indeed/for)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
युज्यन्तेare joined/connected
युज्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: mutually/with each other)
असंकरेणwithout intermixture/confusion
असंकरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअ + संकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; नञ्-समास (negation)
विज्ञेयःis to be understood/should be known
विज्ञेयः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतव्यत्/अनीयर्-अर्थे (gerundive: 'to be known'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (योगः इत्यस्य विशेषणम्)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
योगःconnection/conjunction
योगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle: but/indeed)
वैcertainly
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (emphatic particle)
बुधैःby the wise (sages)
बुधैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन