Shloka 47
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
तेषामाप्यायनं धूमः सर्वेषामविशेषतः / तेषां श्रेष्ठस्तु पर्जन्यश्चत्वारश्चैव दिग्गजाः
Transliteration
teṣāmāpyāyanaṃ dhūmaḥ sarveṣāmaviśeṣataḥ / teṣāṃ śreṣṭhastu parjanyaścatvāraścaiva diggajāḥ
Translation
ان سب کی پرورش دھوم (بخار) سے یکساں ہوتی ہے؛ ان میں سب سے برتر پرجنیہ ہے، اور چار دِگّج بھی (مشہور) ہیں۔
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Mas./Neut.), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)
आप्यायनम्nourishment; increase
आप्यायनम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootआ + प्यै (धातु) + ल्युट् (कृदन्त; आप्यायन)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
धूमःsmoke
धूमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Mas./Neut.), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)
अविशेषतःwithout distinction; uniformly
अविशेषतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअविशेषतस् (अव्यय; अविशेष + तस्)
Formअव्यय (adverb), प्रकारवाचक (manner)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Mas./Neut.), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)
श्रेष्ठःbest
श्रेष्ठः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेष/विरोध (emphasis/contrast)
पर्जन्यःParjanya (rain-god/cloud)
पर्जन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण (emphasis)
दिग्गजाःdirection-elephants (elephants of the quarters)
दिग्गजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिक् + गज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)