Shloka 30
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
वस्वौकसारा माहेन्द्री पुरी हेमपरिष्कृता / दक्षिणेन पुनर्मेरोर्मानसस्यैव मूर्द्धनि
Transliteration
vasvaukasārā māhendrī purī hemapariṣkṛtā / dakṣiṇena punarmerormānasasyaiva mūrddhani
Translation
وَسواؤکَسارا نام کی ماہِندری پُری سونے سے آراستہ ہے؛ وہ پُنَرمِیرو کے جنوب میں، مانس پہاڑ کی چوٹی پر واقع ہے۔
Word by Word
वस्वौकसाराhaving the essence/wealth of the Vasus’ abode
वस्वौकसारा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसु-ओकस्-सार (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—पुरी इति
माहेन्द्रीbelonging to Mahendra (Indra)
माहेन्द्री:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमाहेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—पुरी इति
पुरीcity
पुरी:
Karta/Ādhāra (कर्ता/आधार—वर्ण्यवस्तु)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हेमपरिष्कृताadorned with gold
हेमपरिष्कृता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहेम-परिष्कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), √कृ (धातु) उपसर्ग-परि; विशेषण—पुरी
दक्षिणेनto the south (on the southern side)
दक्षिणेन:
Adhikaraṇa (अधिकरण—देश)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; अव्ययीभावार्थे—‘to the south/by the southern side’
पुनःagain; further
पुनः:
Sambandha/Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मेरोःof Meru
मेरोः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मानसस्यof Mānas(a) (lake/region)
मानसस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
एवindeed; just
एव:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — emphasis
मूर्द्धनिon the summit/top
मूर्द्धनि:
Adhikaraṇa (अधिकरण—स्थान)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन