Shloka 141
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
सर्वरत्नमयं चैव शृङ्गमुत्तरमुत्तमम् / एवं कूटैस्त्रिभिः शैलः शृङ्गवानिति विश्रुतः
Transliteration
sarvaratnamayaṃ caiva śṛṅgamuttaramuttamam / evaṃ kūṭaistribhiḥ śailaḥ śṛṅgavāniti viśrutaḥ
Translation
شمالی چوٹی سراسر جواہرات سے بنی، نہایت برتر ہے؛ یوں تین کُوٹوں والا وہ پہاڑ ‘شِرِنگوان’ کے نام سے مشہور ہے۔
Word by Word
सर्वरत्नमयम्made of all kinds of jewels
सर्वरत्नमयम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: सर्वैः रत्नैः मयम् (made of all gems)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphasis)
शृङ्गम्peak
शृङ्गम्:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दिक्-विशेषण
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एवम्thus
एवम्:
सम्बन्ध (manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
कूटैःwith peaks/summits
कूटैः:
करण (करण/instrument)
TypeNoun
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (or पुंलिङ्ग in some uses), तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन (plural)
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (numeral adjective) कूटैः-विशेषण
शैलःthe mountain
शैलः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
शृङ्गवान्having peaks
शृङ्गवान्:
विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशृङ्गवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
इतिthus (called)
इति:
सम्बन्ध (quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)
विश्रुतःrenowned, well-known
विश्रुतः:
विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सामर्थ्य (renowned/known)