Shloka 107
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
लोकेनालोकवानेष निरालोकस्त्वलोकतः / लोकालोकं तु संधत्ते यस्मात्सुर्यपरिग्रहम्
Transliteration
lokenālokavāneṣa nirālokastvalokataḥ / lokālokaṃ tu saṃdhatte yasmātsuryaparigraham
Translation
یہ لوک کے سبب روشن ہے اور اسی آلوک کے سبب نِرالوک بھی کہلاتا ہے؛ کیونکہ یہ سورج کے احاطے کو جوڑ کر لوکالوک کی حد قائم کرتا ہے۔
Word by Word
लोकेनby/with the world (lighted region)
लोकेन:
Hetu (हेतु/instrumental-cause)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अलोकवान्having darkness; unlighted
अलोकवान्:
Visheshana (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootअलोकवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
एषःthis (one)
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
निरालोकःwithout light
निरालोकः:
Karta (कर्ता/predicate)
TypeAdjective
Rootनिर् + आलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विभेद-अव्यय (adversative particle)
अलोकतःfrom the dark side; from darkness
अलोकतः:
Apadana (अपादान/source)
TypeIndeclinable
Rootअलोकतः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादानार्थे (ablatival adverb: 'from darkness/from the unlighted side')
लोक-अलोकम्Lokāloka (the boundary of light and darkness)
लोक-अलोकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (name)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विभेद-अव्यय
संधत्तेjoins; connects; holds together
संधत्ते:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootसम् + धा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यस्मात्because of which; from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; सम्बन्ध-हेतु (relative: 'from which/because of which')
सूर्य-परिग्रहम्the sun’s sphere/extent (of reach)
सूर्य-परिग्रहम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (sun's enclosure/extent)