Shloka 104
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
पार्श्वतः पृष्ठतश्चैव लोकालोकस्य वर्त्तते / योजनानां सहस्राणि दशकं तुच्छ्रितो गिरिः
Transliteration
pārśvataḥ pṛṣṭhataścaiva lokālokasya varttate / yojanānāṃ sahasrāṇi daśakaṃ tucchrito giriḥ
Translation
یہ لوکالوک کے پہلو اور پشت کی سمت بھی پھیلا ہوا ہے؛ وہ پہاڑ دس ہزار یوجن کی بلندی تک اٹھا ہوا ہے۔
Word by Word
पार्श्वतःfrom the side/at the sides
पार्श्वतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपार्श्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb), देशवाचक
पृष्ठतःfrom behind/at the back
पृष्ठतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त, देशवाचक
चand
च:
Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
एवindeed, just
एव:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
लोक-अलोकस्यof Lokāloka
लोक-अलोकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
वर्ततेexists, is situated
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक
दशकम्ten (a decade)
दशकम्:
Viśeṣaṇa/Measure (परिमाण)
TypeNoun
Rootदशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक (a set of ten)
तुbut/indeed
तु:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
उच्छ्रितःlofty, raised
उच्छ्रितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्-√श्रि (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) 'उच्छ्रित'; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (गिरिः)
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन