Shloka 9
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
यत्र सा गोमती पुण्या सिद्धचारणसेविता / रोहिणी स सुता तत्र गोमती साभवत् क्षणात्
Transliteration
yatra sā gomatī puṇyā siddhacāraṇasevitā / rohiṇī sa sutā tatra gomatī sābhavat kṣaṇāt
Translation
جہاں وہ پاکیزہ گومتی سدھوں اور چارنوں کی خدمت سے سرفراز تھی، وہیں روہِنی کی وہ بیٹی ایک ہی لمحے میں گومتی بن گئی۔
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक अव्यय (relative adverb: where)
साshe/that (river)
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
गोमतीGomatī (river)
गोमती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नदी/स्थाननाम
पुण्याholy
पुण्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘गोमती’ विशेषण
सिद्धचारणसेविताfrequented/served by Siddhas and Cāraṇas
सिद्धचारणसेविता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसिद्ध-चारण-सेवित (प्रातिपदिक: सिद्ध + चारण + सेवित < सेव् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘गोमती’ विशेषण; तृतीया-तत्पुरुष (सिद्धचारणैः सेविता)
रोहिणीRohiṇī
रोहिणी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
सुताdaughter
सुता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अपत्यवाचक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
गोमतीGomatī
गोमती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; पुनरुक्ति (apposition)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
क्षणात्in an instant
क्षणात्:
Apadana (अपादान/Ablative; time-from)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; कालवाचक (time)