Shloka 97
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
नद्यश्चान्याः पुण्यजलाः शीततोयवहाः शुभाः / सहस्रशः समाख्याता यतो वर्षति वासवः
Transliteration
nadyaścānyāḥ puṇyajalāḥ śītatoyavahāḥ śubhāḥ / sahasraśaḥ samākhyātā yato varṣati vāsavaḥ
Translation
اور بھی ندیاں ہیں جن کا پانی ثواب بخش، ٹھنڈا اور مبارک ہے؛ وہ ہزاروں کے طور پر بیان کی گئی ہیں، کیونکہ وہاں واسَو (اِندر) بارش برساتا ہے۔
Word by Word
नद्यःrivers
नद्यः:
कर्तृ (Karta)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अन्याःother
अन्याः:
कर्तृ (Karta)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन (agreeing with नद्यः)
पुण्य-जलाःwith sacred waters
पुण्य-जलाः:
कर्तृ (Karta)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय (descriptive: ‘having holy water/holy-watered’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
शीत-तोय-वहाःbearing cold water
शीत-तोय-वहाः:
कर्तृ (Karta)
TypeAdjective
Rootशीत (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक) + वह (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुष (determinative: ‘carrying cold water’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
शुभाःauspicious
शुभाः:
कर्तृ (Karta)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/प्रकारवाचक (distributive adverb: ‘by thousands, in thousands’)
समाख्याताःare called/named
समाख्याताः:
कर्म (Karma)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √ख्या (ख्या धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन (agreeing with नद्यः); अर्थः ‘नामतः कथिताः/उक्ताः’
यतःbecause
यतः:
हेतु (Hetu)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय/सम्बन्धबोधक)
Formअव्यय; हेत्वर्थक (causal adverb/conjunction: ‘because/whence’)
वर्षतिrains
वर्षति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√वृष् (वृष् धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
कर्तृ (Karta)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (इन्द्रः)