Shloka 91
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
उदयात्प्रथमं वर्षं महात्तज्जलदं स्मृतम् / द्वितीयं जलधारस्य सुकुमारमिति स्मृतम्
Transliteration
udayātprathamaṃ varṣaṃ mahāttajjaladaṃ smṛtam / dvitīyaṃ jaladhārasya sukumāramiti smṛtam
Translation
اُدَی سے پہلا ورش ‘مہتّجّلد’ کہلاتا ہے؛ اور جل دھارا کا دوسرا ورش ‘سُکُمار’ کے نام سے یاد کیا جاتا ہے۔
Word by Word
उदयात्from Udaya (mountain/region)
उदयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootउदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
प्रथमम्first
प्रथमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; विशेषण
वर्षम्region (varṣa)
वर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तत्-जलदम्that ‘Jalada’ (name)
तत्-जलदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + जलद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तत्’ इति निर्देशक-पूर्वपद
स्मृतम्is said/remembered (as)
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘is called/considered’
द्वितीयम्second
द्वितीयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
जलधारस्यof Jaladhāra (name)
जलधारस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजलधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
सुकुमारम्Sukumāra (tender; name)
सुकुमारम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसुकुमार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नामरूपेण)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/निरूपणार्थक (quotative particle)
स्मृतम्is said/known
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे