Shloka 81
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
क्रैञ्चद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / परिवार्य समुद्रं स दधिमण्डोदकं स्थितः
Transliteration
kraiñcadvīpasya vistārāddviguṇāstasya vistaraḥ / parivārya samudraṃ sa dadhimaṇḍodakaṃ sthitaḥ
Translation
کرَیْنْچ دْویپ کے پھیلاؤ سے شاکَدْویپ کا پھیلاؤ دوگنا ہے۔ وہ دَھَدی مَنْڈ کے پانی والے سمندر سے چاروں طرف گھرا ہے۔
Word by Word
kraiñcadvīpasyaof Kraiñca-dvīpa
kraiñcadvīpasya:
Sambandha (सम्बन्ध; genitive)
TypeNoun
Rootkraiñca-dvīpa (प्रातिपदिक; समास)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
vistārātfrom the extent/expanse
vistārāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvistāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी; ablative), Ekavacana (एकवचन)
dviguṇāḥdouble (twofold)
dviguṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi-guṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन)
tasyaof that/of it
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध; genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
vistaraḥthe extent/expanse
vistaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
parivāryahaving surrounded/encircled
parivārya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√vṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्; तुमुन्-न), lyap (ल्यप्) form; indeclinable (अव्ययभाव)
samudramthe ocean
samudram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
saḥit/he (that)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
dadhimaṇḍodakamwhey-water; water like the scum/essence of curd
dadhimaṇḍodakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdadhi-maṇḍa-udaka (प्रातिपदिक; समास)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
sthitaḥis situated/stands
sthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormKta (क्त) past passive participle, Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)