Shloka 69
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
पुण्डरीकात्परश्चापि प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः / एते रत्नमयाः सप्त क्रैञ्चद्वीपस्य पर्वताः
Transliteration
puṇḍarīkātparaścāpi procyate dundubhisvanaḥ / ete ratnamayāḥ sapta kraiñcadvīpasya parvatāḥ
Translation
پُنڈَریک کے بعد ‘دُندُبھِسْوَن’ کہا جاتا ہے۔ یہ کرَیَنج دْویپ کے سات رتن مَی پہاڑ ہیں۔
Word by Word
पुण्डरीकात्from Puṇḍarīka
पुण्डरीकात्:
Apadana (अपादान/From)
TypeNoun
Rootपुण्डरीक (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी, एकवचन; पुल्लिङ्ग
परःnext
परः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; पुल्लिङ्ग
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
प्रोच्यतेis called/said
प्रोच्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन (Singular); आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive) — ‘is said’
दुन्दुभि-स्वनःDundubhisvana (mountain)
दुन्दुभि-स्वनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; पुल्लिङ्ग; तत्पुरुषः (दुन्दुभेः स्वनः = drum-sound) — पर्वतनाम
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन (Plural); पुल्लिङ्ग (Masculine) सर्वनाम
रत्न-मयाःmade of jewels
रत्न-मयाः:
Visheshana (विशेषण/Adjective)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुल्लिङ्ग; तत्पुरुषः (रत्नैः मयाः = made of jewels)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण/Numeral adjective)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; प्रथमा, बहुवचनार्थे (indeclinable numeral used adjectivally)
क्रैञ्च-द्वीपस्यof the Krañca island
क्रैञ्च-द्वीपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्रैञ्च (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; पुल्लिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रैञ्चस्य द्वीपः)
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/Predicate noun)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; पुल्लिङ्ग (Masculine)