Shloka 56
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
षष्ठो हरिगिरिर्नाम सप्तमो मन्दरः स्मृतः / मन्दा इति ह्यपा नाम मन्दरो दारणादयम्
Transliteration
ṣaṣṭho harigirirnāma saptamo mandaraḥ smṛtaḥ / mandā iti hyapā nāma mandaro dāraṇādayam
Translation
چھٹا ‘ہری گیری’ کہلاتا ہے اور ساتواں ‘مندر’ یاد کیا گیا ہے؛ ‘مندا’ نام کی ایک ندی ہے، اور ‘مندر’ دھارن وغیرہ کرنے والا ہے۔
Word by Word
ṣaṣṭhaḥthe sixth
ṣaṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
hari-giriḥHarigiri (name)
hari-giriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + giri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (determinative: ‘Hari’s mountain’ / ‘green mountain’)
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (namely/by name)
saptamaḥthe seventh
saptamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaptama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
mandaraḥMandara (mountain)
mandaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmandara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
smṛtaḥis called/known
smṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is called/remembered’
mandāMandā (name)
mandā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmandā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-निपात (quotative particle)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle: ‘indeed/for’)
apāḥwaters
apāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (आपः), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural); ‘waters’
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (namely/by name)
mandaraḥMandara
mandaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmandara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
dāraṇātfrom splitting/tearing
dāraṇāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootdāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (cause: ‘from/because of splitting’)
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)