Shloka 29
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
आवृतः पशुभिः सर्वैर्ग्राम्यारण्यैः सहस्रशः / जंबूवृक्षेम संख्यातस्तस्य मध्ये द्विजोत्तमाः
Transliteration
āvṛtaḥ paśubhiḥ sarvairgrāmyāraṇyaiḥ sahasraśaḥ / jaṃbūvṛkṣema saṃkhyātastasya madhye dvijottamāḥ
Translation
وہ جزیرہ ہزاروں کی تعداد میں ہر طرح کے گھریلو اور جنگلی جانوروں سے گھرا ہوا ہے؛ اسے جمبو درخت کے مانند شمار کیا گیا ہے، اور اس کے بیچ میں، اے برہمنو کے سردارو! (یہ واقع ہے)۔
Word by Word
आवृतःsurrounded
आवृतः:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeAdjective
Rootआ + वृत् (धातु) + क्त (कृत्)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि-भाव (covered/surrounded)
पशुभिःby animals
पशुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
ग्राम्यdomestic
ग्राम्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; ‘domestic’ (elliptic with पशुभिः)
आरण्यैःwild (forest-dwelling)
आरण्यैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआरण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; ‘wild/forest’ (elliptic with पशुभिः)
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण; ‘by thousands’)
जम्बूवृक्षेणby/with the Jambu tree
जम्बूवृक्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootजम्बूवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः—जम्बू-वृक्ष (तत्पुरुष/कर्मधारय-स्वरूप)
संख्यातःis called/known
संख्यातः:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeAdjective
Rootसम् + ख्या (धातु) + क्त (कृत्)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘called/known as’
तस्यof it
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
द्विजोत्तमाःthe best Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—द्विज-उत्तम (तत्पुरुष; ‘best of the twice-born’)