Shloka 25
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः पञ्चस्वेतेषु सर्वशः / देशस्यानुविधानेन कालस्यानुविधाः स्मृताः
Transliteration
plakṣadvīpādiṣu jñeyaḥ pañcasveteṣu sarvaśaḥ / deśasyānuvidhānena kālasyānuvidhāḥ smṛtāḥ
Translation
پلکش دیوپ وغیرہ اُن پانچوں دیوپوں میں ہر جگہ، ملک کے مطابق زمانے کے بھی حصے اور تقسیمیں سمریتیوں میں بیان کی گئی ہیں—یہ جاننا چاہیے۔
Word by Word
प्लक्षद्वीपादिषुin Plakṣadvīpa and the other (islands)
प्लक्षद्वीपादिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्लक्षद्वीप + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समासः—प्लक्षद्वीप-आदि (तत्पुरुष)
ज्ञेयःis to be known
ज्ञेयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत्)
Formकृदन्त (यत्-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be known)
पञ्चसुin five
पञ्चसु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; ‘in five’ (locative plural)
एतेषुin these
एतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; ‘in these’
सर्वशःentirely; in every way
सर्वशः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
देशस्यof the region
देशस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अनुविधानेनby (its) arrangement/sequence
अनुविधानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनुविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु-भाव
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अनुविधाःcorresponding measures/arrangements
अनुविधाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुविधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
स्मृताःare stated/remembered
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत्)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय) भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोग; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘are said/remembered’