Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 168
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
तमसोंते च विश्यातमाकाशान्ते ह्यभास्वरम् / मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्
Transliteration
tamasoṃte ca viśyātamākāśānte hyabhāsvaram / maryādāyāmanantasya devasyāyatanaṃ mahat
Translation
تَمَس کے کنارے اور آکاش کی حد پر وہ بے نور ٹھہرا ہے؛ اننت دیو کی مر्यادا میں وہی اس کا عظیم آستانہ ہے۔
Word by Word
तमसःof darkness
तमसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विश्यातम्entered, pervaded
विश्यातम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि-श्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘entered/pervaded’ (text uncertain)
आकाशान्तेat the end of the sky/space
आकाशान्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश-अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (आकाशस्य अन्ते)
हिindeed, for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
अभास्वरम्non-luminous
अभास्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ-भास्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘not luminous’
मर्यादायाम्in the boundary/limit
मर्यादायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
अनन्तस्यof Ananta (the Infinite)
अनन्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
आयतनम्abode, seat
आयतनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), एकवचन
महत्great
महत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with आयतनम्