Shloka 159
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
धरणैः प्राकृतैस्तत्तदावृतं प्रति सप्तभिः / दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्
Transliteration
dharaṇaiḥ prākṛtaistattadāvṛtaṃ prati saptabhiḥ / daśādhikyena cānyonyaṃ dhārayanti parasparam
Translation
ہر اَند سات سات پراکرتی پردوں سے گھرا ہوا ہے؛ اور وہ پردے ایک دوسرے کو سنبھالتے ہیں، ہر اگلا پچھلے سے دس گنا زیادہ ہوتا ہے۔
Word by Word
धरणैःby coverings/layers
धरणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootधरणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
प्राकृतैःmaterial/primal
प्राकृतैः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्राकृत (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; धरणैः इति विशेषण (qualifying)
तत्that (each)
तत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (each respective)
तत्that (respective)
तत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (tattat = respectively)
आवृतम्covered/enveloped
आवृतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeVerb
Rootआ-√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object: 'covered')
प्रतिeach/with respect to
प्रति:
सम्बन्ध (Relational)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय (preposition), प्रति-योगे (with reference to/each)
सप्तभिःby seven
सप्तभिः:
करण (Karaṇa/Instrument; measure)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन (Instrumental plural)
दशाधिक्येनby tenfold increase
दशाधिक्येन:
करण (Karaṇa/Instrument; manner/measure)
TypeNoun
Rootदश + अधिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (दशेन अधिक्यम् = increase by ten)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अन्योन्यम्mutually
अन्योन्यम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (reciprocal adverb), परस्परार्थक (mutually)
धारयन्तिthey support/hold
धारयन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present indicative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
परस्परम्each other
परस्परम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (reciprocal adverb), परस्परार्थक (each other)