Shloka 124
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
उत्तराणां कुरूणां च तुल्यकालो जनस्तथा / सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः
Transliteration
uttarāṇāṃ kurūṇāṃ ca tulyakālo janastathā / sarvarttususukhastatra jarākramavivarjitaḥ
Translation
وہاں کے لوگ اُترکُروؤں کے مانند یکساں زمانہ‑سرشت رکھتے ہیں؛ وہ ہر موسم میں خوش رہتے ہیں اور بڑھاپے کے تدریجی اثر سے پاک ہیں۔
Word by Word
uttarāṇāmof the northern
uttarāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘kurūṇām’)
kurūṇāmof the Kurus
kurūṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootkuru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
tulya-kālaḥof equal age/time
tulya-kālaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Roottulya (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (having equal time/age)
janaḥpeople
janaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (here: ‘also/likewise’)
sarva-ṛtu-su-sukhaḥcomfortable in all seasons; ever-pleasant
sarva-ṛtu-su-sukhaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + ṛtu (प्रातिपदिक) + su (अव्यय/उपसर्गवत्) + sukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सप्तमी/अधिकरण-तत्पुरुष: ‘in all seasons’ + उपपद ‘सु-’ intensifier)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
jarā-krama-vivarjitaḥfree from the advance of old age
jarā-krama-vivarjitaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootjarā (प्रातिपदिक) + krama (प्रातिपदिक) + vivarjita (विवर्जित, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-भावार्थ नहीं, किन्तु ‘विवर्जित’ (वि+वर्ज् धातु, क्त-प्रत्यय past passive participle) पर आधारित तत्पुरुष: ‘devoid of the progression of old age’