Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

यानि किंपुरुषाद्यानि तेषु देवो न वर्षति / उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः

yāni kiṃpuruṣādyāni teṣu devo na varṣati / udbhidānyudakānyatra pravahanti saridvarāḥ

کِمْپُرُش وغیرہ کے اُن دیسوں میں دیو (بادل) بارش نہیں برساتا؛ وہاں نباتات سے پیدا ہونے والا پانی بہتا ہے اور برتر ندیاں جاری رہتی ہیں۔

yāniwhich (things)
yāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd: प्रथमा/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
kiṃpuruṣa-ādyānibeginning with Kiṃpuruṣa (regions)
kiṃpuruṣa-ādyāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkiṃpuruṣa + ādi (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying yāni; compound: ādi-śabda with prior member (…-ādi)
teṣuin those (places)
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Locative (7th: सप्तमी), Plural (बहुवचन)
devaḥthe god (rain-god)
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st: प्रथमा), Singular (एकवचन)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
varṣatirains
varṣati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛṣ (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
udbhidānispringing up (from the ground)
udbhidāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootudbhid (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying udakāni
udakāniwaters
udakāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootudaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st: प्रथमा), Plural (बहुवचन)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक-अव्यय)
pravahantiflow forth
pravahanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vah (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
saridvarāḥexcellent rivers
saridvarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarit + vara (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st: प्रथमा), Plural (बहुवचन); karmadhāraya: ‘excellent rivers’