Shloka 64
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
तत्रत्यैस्तैः परिवृतौ विद्वद्भिर्ब्रह्मराक्षसैः / कुबेरानुचरा ह्येते चत्वारस्तु समाः स्मृताः
Transliteration
tatratyaistaiḥ parivṛtau vidvadbhirbrahmarākṣasaiḥ / kuberānucarā hyete catvārastu samāḥ smṛtāḥ
Translation
وہاں وہ اہلِ علم برہمرکشسوں سے گھِرے ہوئے تھے؛ یہ کُبیر کے تابع دار ہیں اور یہ چاروں برابر سمجھے گئے ہیں۔
Word by Word
तत्रत्यैःby/with those local (there-born)
तत्रत्यैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootतत्रत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; adjective used substantively = 'by/with those who are from there'
तैःby them
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; pronoun
परिवृतौsurrounded (the two)
परिवृतौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत् (धातु) → परिवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; qualifies two (implicit) persons/objects
विद्वद्भिःby the learned
विद्वद्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्
ब्रह्मराक्षसैःby brahma-rākṣasas
ब्रह्मराक्षसैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्म-राक्षस (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + राक्षस)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः राक्षसाः)
कुबेरानुचराःattendants of Kubera
कुबेरानुचराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुबेर-अनुचर (प्रातिपदिक; कुबेर + अनुचर)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुबेरस्य अनुचराः)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; demonstrative pronoun
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; numeral
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), contrast/indeed
समाःequal
समाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; predicate adjective
स्मृताःare said/considered
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; passive sense 'are said/remembered'