Shloka 59
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
तोमरान्भावयन्तीह हंसमार्गान्सहैहयान् / पूर्वन्देशांश्च सेवन्ती भित्त्वा सा बहुधागिरीन्
Transliteration
tomarānbhāvayantīha haṃsamārgānsahaihayān / pūrvandeśāṃśca sevantī bhittvā sā bahudhāgirīn
Translation
وہ یہاں تو مر برداروں کو جوش دلاتی ہوئی، ہےہَیوں کے ساتھ ہنس-مارگوں کی پیروی کرتی، مشرقی دیسوں کی طرف بڑھتی، بہت سے پہاڑ چیر کر آگے روانہ ہوئی۔
Word by Word
तोमरान्spears/javelins
तोमरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतोमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
भावयन्तीcausing to be/producing; making (appear)
भावयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभावय् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/वर्तमान-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; causative sense (णिच्)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
हंसमार्गान्paths of swans
हंसमार्गान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहंस + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हंसानां मार्गाः)
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्ग/निपात (with, together with)
हैहयान्the Haihayas (people)
हैहयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहैहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: formerly/earlier)
देशान्regions/countries
देशान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
सेवन्तीfrequenting/visiting
सेवन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भित्त्वाhaving split/passed through
भित्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having split/pierced’
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
बहुधाin many ways/many times
बहुधा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: in many ways)
गिरीन्mountains
गिरीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन