Shloka 13
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
सौम्यैः मुधार्मिकैश्चैव गुह्यके परिवारितः / कैलासाद्दक्षिणे पार्श्वे क्रूरसत्त्वौषधिर्गिरिः
Transliteration
saumyaiḥ mudhārmikaiścaiva guhyake parivāritaḥ / kailāsāddakṣiṇe pārśve krūrasattvauṣadhirgiriḥ
Translation
وہ نرم خو اور معتدل دھرم والے گُہْیکوں سے گھِرا رہتا ہے؛ اور کیلاش کے جنوبی پہلو میں ‘کرور سَتّو اوشدھی’ نام کا پہاڑ ہے۔
Word by Word
सौम्यैःby gentle ones
सौम्यैः:
Karaṇa (करणम्)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन; ‘by gentle (ones)’
मुधार्मिकैःby mudhārmikas (a class/group; reading uncertain)
मुधार्मिकैः:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootमुधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन; पाठभेद/दुर्लभ-शब्दः (संभवतः ‘मुद्-धार्मिक’/‘मुधा-धार्मिक’ इत्यादि)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (particle of emphasis)
गुह्यकैःby Guhyakas
गुह्यकैः:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootगुह्यक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपरि-वार् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘surrounded’
कैलासात्from Kailāsa
कैलासात्:
Apādāna (अपादानम्)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (अपादान) विभक्ति, एकवचन
दक्षिणेin the southern (side)
दक्षिणे:
Adhikaraṇa (अधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) विभक्ति, एकवचन; दिग्वाचक-विशेषणम्
पार्श्वेon the side/flank
पार्श्वे:
Adhikaraṇa (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) विभक्ति, एकवचन
क्रूर-सत्त्व-औषधिःhaving fierce creatures and herbs
क्रूर-सत्त्व-औषधिः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक) + औषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—क्रूरं सत्त्वं यस्याः सा औषधिः/औषधयः, अत्र गिरिं विशेषयति
गिरिःthe mountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन