Shloka 3
Kiṃpuruṣa–Harivarṣa–Ilāvṛta-varṣa-varṇanam
Description of the Varṣas: Kiṃpuruṣa, Hari, and Ilāvṛta
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि स्थितिः किंपुरुषे स्मृता / सुवर्णवर्णाः पुरुषाः स्त्रियश्चाप्सरसो पमाः
Transliteration
daśavarṣasahasrāṇi sthitiḥ kiṃpuruṣe smṛtā / suvarṇavarṇāḥ puruṣāḥ striyaścāpsaraso pamāḥ
Translation
کِمپورُش ورش میں عمر دس ہزار برس مانی گئی ہے۔ وہاں کے مرد سونے جیسے رنگ کے ہیں اور عورتیں اپسراؤں کے مانند ہیں۔
Word by Word
daśa-varṣa-sahasrāṇiten thousand years
daśa-varṣa-sahasrāṇi:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण/Time-extent)
TypeNoun
Rootdaśa + varṣa + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; numeral measure ‘ten-thousand-years’ (10,000 years)
sthitiḥduration, staying
sthitiḥ:
Karta (कर्ता/Topic)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kiṃpuruṣein Kiṃpuruṣa
kiṃpuruṣe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkiṃpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
smṛtāis said/remembered
smṛtā:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootsmṛta (कृदन्त; √smṛ स्मृ)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate with sthitiḥ
suvarṇa-varṇāḥgolden-colored
suvarṇa-varṇāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsuvarṇa + varṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; qualifying puruṣāḥ
puruṣāḥmen
puruṣāḥ:
Karta (कर्ता/Topic)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
striyaḥwomen
striyaḥ:
Karta (कर्ता/Co-topic)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
apsarasa-upamāḥlike Apsarases
apsarasa-upamāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapsaras + upamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; qualifying striyaḥ