Shloka 73
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः / ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः
Transliteration
kṛtatretādiyuktāstu yugākhyā hyekasaptatiḥ / ye 'tītāstairyugaiḥ sārdhaṃ rājānaste tadanvayāḥ
Translation
کرت، تریتا وغیرہ یُگوں سے مرکّب ‘یُگ’ نامی اکہتر (71) دور گزر چکے؛ اور اُن یُگوں کے ساتھ ہی اُس سلسلے کے بادشاہ بھی ماضی بن گئے۔
Word by Word
कृत-त्रेता-आदि-युक्ताःconnected with Kṛta, Tretā, etc.
कृत-त्रेता-आदि-युक्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक) + त्रेता (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृतत्रेतादिभिः युक्ताः), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (qualifying युगाख्याः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
युग-आख्याः(those) named as yugas
युग-आख्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + आख्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (युग इति आख्या येषाम्), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle: कारण/निश्चय)
एक-सप्ततिःseventy-one
एक-सप्ततिः:
Karta (कर्ता; predicate number)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + सप्तति (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical: एक + सप्तति = 71), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
येwho/which
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग
अतीताःhave passed
अतीताः:
Kriya (क्रिया/participial predicate)
TypeVerb
Rootअति + इ (धातु)
Formकृदन्त (Past Active Participle/क्तवतु-प्रत्ययार्थ: अतीत), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग
तैःwith those
तैः:
Sahakari (सहकारी/with)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
युगैःwith the yugas
युगैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (indeclinable meaning 'together with')
राजानःkings
राजानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग
तेthose
ते:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
तद्-अन्वयाःof that lineage/descended from him
तद्-अन्वयाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य अन्वयाः), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (qualifying ते/राजानः)