Shloka 71
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
तस्य पुत्रशतं त्वासीद्राजानः सर्व एव तु / विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः
Transliteration
tasya putraśataṃ tvāsīdrājānaḥ sarva eva tu / viśvajyotiṣpradhānāste yairimā varddhitāḥ prajāḥ
Translation
اُس کے سو بیٹے تھے اور وہ سب کے سب بادشاہ تھے۔ وہ عالمگیر نور کے حامل و سرآمد تھے؛ انہی کے سبب یہ رعایا بڑھی اور پھلی۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
पुत्र-शतम्a hundred sons
पुत्र-शतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical compound: शतं पुत्राः), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
आसीत्was/existed
आसीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
राजानःkings
राजानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (qualifying राजानः)
एवcertainly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय-अव्यय (particle of emphasis)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
विश्व-ज्योतिष्-प्रधानाःchief among the luminaries of the world
विश्व-ज्योतिष्-प्रधानाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + ज्योतिष् (प्रातिपदिक) + प्रधान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: विश्वे ज्योतिषि प्रधानाः/ज्योतिषां प्रधानाः), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (qualifying ते/राजानः)
यैःby whom
यैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
इमाःthese
इमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग
वर्द्धिताःwere increased/nourished
वर्द्धिताः:
Kriya (क्रिया/Predicate participle)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
प्रजाःsubjects/creatures
प्रजाः:
Karta (कर्ता; passive subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग