Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूर्वजम् / ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः

ṛṣabhaṃ pārthivaśreṣṭhaṃ sarvakṣatrasya pūrvajam / ṛṣabhādbharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ

رِشبھ زمین کے بادشاہوں میں افضل اور تمام کشتریوں کے جدِّ امجد تھے۔ رِشبھ سے بہادر بھرت پیدا ہوئے، جو سو بیٹوں میں سب سے بڑے تھے۔

ऋषभम्R̥ṣabha (name)
ऋषभम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पार्थिव-श्रेष्ठम्best among kings
पार्थिव-श्रेष्ठम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ऋषभम्)
सर्व-क्षत्रस्यof all the Kṣatra (royal class)
सर्व-क्षत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + क्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
पूर्वजम्ancestor, forefather
पूर्वजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (ऋषभम्) विशेष्य-सम्बन्धि
ऋषभात्from R̥ṣabha
ऋषभात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
भरतःBharata
भरतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
जज्ञेwas born
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
वीरःheroic one
वीरः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/उपपद (भरतः)
पुत्र-शत-अग्रजःelder brother of a hundred sons
पुत्र-शत-अग्रजः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक/संख्या) + अग्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (भरतः) विशेषण