Shloka 49
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरिवर्षाय तं ददौ / मध्यमं यत्सुमेरोस्तु ददौ स तदिलावृतम्
Transliteration
naiṣadhaṃ yatsmṛtaṃ varṣaṃ harivarṣāya taṃ dadau / madhyamaṃ yatsumerostu dadau sa tadilāvṛtam
Translation
‘نَیشَڌ’ کہلایا جانے والا ورش اس نے ہری ورش کو دیا۔ اور سُمیرو کا درمیانی خطہ اس نے ایلاورت کو عطا کیا۔
Word by Word
नैषधम्Naiṣadha (name)
नैषधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनैषध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यत्which
यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (relative pronoun)
स्मृतम्called/known
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वर्षम्region
वर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हरिवर्षायto Harivarṣa
हरिवर्षाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootहरिवर्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हरि + वर्ष), पुल्लिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोग, द्वितीया, एकवचन (demonstrative pronoun)
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मध्यमम्middle/central
मध्यमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यत्which
यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (relative pronoun)
सुमेरोःof Sumeru
सुमेरोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तुand
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इलावृतम्Ilāvṛta (region)
इलावृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइलावृत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (इला + आवृत), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन