Shloka 87
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
इत्येषा समनुक्रान्ता कथा पापप्रमोचनी / या दक्षमधिकृत्येह त्वया पूर्वं प्रचौदिता
Transliteration
ityeṣā samanukrāntā kathā pāpapramocanī / yā dakṣamadhikṛtyeha tvayā pūrvaṃ pracauditā
Translation
یوں یہ گناہ دور کرنے والی حکایت اختصار سے بیان کی گئی، جو یہاں دکش کے بارے میں ہے اور جسے تم نے پہلے سوال کر کے ابھارا تھا۔
Word by Word
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति (discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative/closure particle)
एषाthis (she/this story)
एषा:
कर्ता/विषय (subject/topic)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
समनुक्रान्ताrecounted in sequence; narrated
समनुक्रान्ता:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम् + अनु + क्रान्त (कृदन्त; √क्रम् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त—भूतकृदन्त (past participle)
कथाstory, account
कथा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पाप-प्रमोचनीsin-removing
पाप-प्रमोचनी:
विशेषण (adjective of कथा)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + प्रमोचनी (प्रातिपदिक; from √मुच् with pra-)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पापस्य प्रमोचनं करोति)
याwhich
या:
सम्बन्ध (relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
दक्षम्Dakṣa
दक्षम्:
कर्म (object of अधिकृत्य)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष-नाम (proper name)
अधिकृत्यconcerning; with reference to
अधिकृत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (absolutive; reference-setting)
TypeIndeclinable
Rootअधि + √कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having taken as subject/with reference to’
इहhere
इह:
अधिकरण (location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
त्वयाby you
त्वया:
कर्ता (agent in passive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम (2nd person pronoun)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
काल (time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
प्रचौदिताwas prompted/urged
प्रचौदिता:
कर्मणि-प्रयोग (passive predicate)
TypeVerb
Rootप्र + चोदित (कृदन्त; √चुद्/√चोद् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त—भूतकृदन्त (past passive participle) used predicatively with implied ‘अभूत्/आसीत्’