Shloka 146
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
ताभिरेकत्वभूताभिस्त्रिविधाभिः स्ववीर्यतः / त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालः स वै स्मृतः
Transliteration
tābhirekatvabhūtābhistrividhābhiḥ svavīryataḥ / trisādhanaḥ puroḍāśastrikapālaḥ sa vai smṛtaḥ
Translation
ان تین قسم کی، وحدت کو پہنچی ہوئی قوتوں سے، اپنے ہی زورِ باطن کے سبب وہ پُروداش ‘تری سادھن’ اور ‘تری کَپال’ کہلاتا ہے۔
Word by Word
ताभिःby/with those
ताभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; pronoun ‘those’ instrumental plural
एकत्वभूताभिःhaving become one (unified)
एकत्वभूताभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootएकत्व-भूत (प्रातिपदिक; भू धातु-निष्पन्न कृदन्त ‘भूत’)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; ‘having become one/unified’ (instrumental plural agreeing with ताभिः)
त्रिविधाभिःthreefold
त्रिविधाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootत्रिविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; ‘threefold’ instrumental plural (agreeing with ताभिः)
स्ववीर्यतःby/from his own potency
स्ववीर्यतः:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootस्व-वीर्य (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; ablatival adverb ‘from/through one’s own power’
त्रिसाधनःhaving three means
त्रिसाधनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-साधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘having three means/implements’ (epithet)
पुरोडाशःthe puroḍāśa (sacrificial cake)
पुरोडाशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरोडाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; sacrificial cake
त्रिकपालःof three potsherds
त्रिकपालः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-कपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(prepared) in three potsherds’
सःthat (one)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; pronoun ‘he/that’
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle) emphasizing statement
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; passive sense ‘is said/remembered’